Stem

STEM şubat ayında

ETKİNLİĞİN UYGULANACAĞI YER
Kapalı Alan / Açık Alan (Orman, park, bahçe vb.)

ETKİNLİK AKIŞI
STEM ETKİNLİĞİ“DOĞADAKİ ŞEKİLLER

Etkinliğe başlarken çocuğunuzla oturun ve içerisinde farklı geometrik şekilleri gösteren kâğıt ve cisimlerin olduğu bir bez torbayı çocuğunuza gösterin. Çocuğunuzdan torbanın içinden rastgele bir şekil çekerek bu şeklin adını söylemelerini isteyin. Elindeki şekilleri doğadaki canlı ya da cansız bir varlığa benzetmelerini isteyin. Yanıtlar sırasında ufak yönlendirmeler yapabilirsiniz.

  • Dikdörtgen: Ağaç, salatalık
  • Üçgen: Ağaç, balık
  • Daire: Uğur böceği, taş, portakal
  • Oval: Taş, patates, yaprak

Daha sonra bu geometrik şekillerle birlikte evinizin yakınlarındaki bir parka gezi düzenleyin. Elindeki geometrik şekillere benzer canlı ve cansız varlıklar aramaları için çocuğunuzu yönlendirin. Ağaçları, yaprakları, gökyüzünü ve toprağı incelemesini söyleyebilirsiniz. Aradığı şeklin küçük bir böceğin üzerinde, bir yaprakta, bir kuşun kanadında ya da bir ağacın gövdesinde olabileceğini hatırlatın.  Birebir aynı şekilleri bulamasa bile benzer şekillerin de kabul edileceğini söyleyin. Bulduğu şekilleri gözlem defterine çizmesini isteyin. Döndüğünüzde aşağıdaki soruları sorun.

  • Bahçede hangi şekli aradınız?
  • Bu şekle benzer hangi canlı ve cansız varlıkları buldunuz?

Daha sonra ‘Doğadaki Şekiller Çalışma Kâğıdı’nı (Ek 1)’ verin. Çalışma kâğıdı üzerindeki şekilleri, doğada gördüğü nesne ve canlılara dönüştürerek bir resim yapmasını isteyin. 

DEĞERLENDİRME SORULARI

  • Bugün hangi şekilleri inceledik?
  • En çok rastladığın şekil hangisiydi?
  • En az rastladığın şekil hangisiydi?
  • Doğada geometrik şekilleri bulduğunda ne hissettin? Her varlığın bir şeklinin olduğunu keşfetmek hoşuna gitti mi?
  • Daha önce benzer bir gözlem yapmış mıydın?
  • Geometrik şekillere benzettiğin başka canlı ve cansızlar var mı?

MATERYALLER
Doğadaki Şekiller Çalışma Kâğıdı (Ek 1), bez torba, geometrik şekillerin çizili olduğu kâğıtlar ve cisimler, boya kalemleri, gözlem defteri, kalem

SÖZCÜKLER
Karada, havada, suda yaşam

KAVRAMLAR
Geometrik şekiller (kare, dikdörtgen, elips, beşgen, üçgen, daire)

ETKİNLİĞİN UYGULANACAĞI YER
Kapalı Alan

ETKİNLİK AKIŞI
STEM ETKİNLİĞİDOĞAL MATERYALLERLE SANAT ESERLERİ YAPALIM

Etkinliğe başlarken çocuğunuza fotoğrafları gösterin. Eğer bulabilirseniz örnek eserleri de getirebilirsiniz. Sanatçıların eserlerinde hangi malzemeleri kullandıklarını, nasıl eserler oluşturduklarını incelemesini isteyin. Aşağıdaki soruları sorarak çocuğunuzun sanat eserlerini yorumlamasını sağlayabilirsiniz.

  • Fotoğraflarda hangi malzemeleri görüyorsun?
  • Sanatçılar bu malzemeleri hangi amaçlarla kullanmış?
  • Bu sanat eserlerinde hangi renkler ve şekiller var?
  • Sence sanatçılar bu eserleri yaparken neler düşünmüş olabilir?

Ardından çocuğunuzla birlikte böyle bir sanat eseri yapacağınızı ve bunun için dışarı çıkarak malzeme toplayacağınızı açıklayın. Daha önceden belirlediğiniz yeşil alana giderek çocuğunuzla birlikte etraftaki canlı ve cansız varlıkları inceleyin. Çevrenizdeki kedilerin, köpeklerin, kuşların, çiçeklerin ve ağaçların biçimlerini ve renklerini incelemesini söyleyin. Geziniz sırasında çocuğunuza ilgisini çeken doğal malzemeleri (kırık dal parçaları, kozalaklar, yerlere dökülmüş yapraklar, taşlar, ağaç kabukları…) toplamasını söyleyin. Bu sırada böcek, solucan gibi canlıları toplamamasını, yalnızca yere düşmüş yaprak, dal, ağaç kabuğu gibi parçaları almasını söyleyin. Çocuğunuza gözlem sırasında topladığı malzemeleri ve diğer malzemeleri vererek farklı sanat eserleri oluşturmasını isteyin. Bu sanat çalışması için çocuğunuzla birlikte doğadaki değişim, doğadaki renkler, doğadaki uyum, insanların doğayla ilişkisi gibi bir tema belirleyebilirsiniz. Çocuğunuzdan topladığı malzemelerle kolaj çalışması ya da resim yapmasını isteyebilirsiniz.  Kendi eseri üzerinde çalışabilmesi için yeterli zaman verin. Bütün sanat eserleri tamamlandığında çalışmasını, kullandıkları malzemeleri tanıtmasını ve bu sanat çalışmasında ne anlatmak istediğini açıklamasını isteyin.

DEĞERLENDİRME SORULARI

  • Bu sanat eserini oluştururken kendini nasıl hissettin? Hoşuna gitti mi?
  • Kullandığın doğal malzemelerin birbirlerinden farklı özellikleri nelerdir (renk, duyu, şekil açısından)?
  • Daha önce böyle doğal malzemelerle yapılmış eşyalar ya da sanat eserleri görmüş müydün?
  • Neredeydiler? Kimlerin yaptığını biliyor musun?

MATERYALLER
Çeşitli doğal malzemeler (kırık dal parçaları, kozalaklar, yerlere dökülmüş yapraklar, taşlar, ağaç kabukları…), yapıştırıcı, resim kâğıdı, boya kalemleri

SÖZCÜKLER
Sanat eseri, renkler, geometrik şekiller

KAVRAMLAR
Sert-yumuşak, kaygan-pütürlü, tüylü-tüysüz, sivri-küt, kokulu-kokusuz, parlak-mat

ETKİNLİĞİN UYGULANACAĞI YER
Kapalı Alan

ETKİNLİK AKIŞI
STEM ETKİNLİĞİ“BENİM HARİTAM

Çocuğunuza okuldan eve geldiği yol boyunca neler gördüğünü sorun. Dikkat ettiği ayrıntıları dinleyin. Daha sonra çevresinde aşağıda sıralanmış bileşenleri (canlı-cansız varlıkları) gözlemleyip gözlemlemediğini sorun. Yaşadığınız bölgeye göre listedeki örnekleri çeşitlendirebilirsiniz.

Bu sırada siz de çocuğunuza yardımcı olarak listenize eklemeler yapabilirsiniz. Listenizi oluştururken çevredeki doğal varlıkları ve canlıları seçmeye özen gösterin.

  • Yeşil alanlar
  • Toprak alanlar
  • Çimenlikler
  • Çalılar
  • Ağaçlar
  • Bulutlar
  • Güneş
  • Dağlar, tepeler (coğrafi şekiller)
  • Nehir, göl ya da deniz gibi su kütleleri
  • Hayvanlar (sokak hayvanları, kuşlar, böcekler, solucanlar, inekler, koyunlar vs.)
  • Kuş yuvaları
  • Toprak ve taşlar
  • Su birikintileri

Çocuğunuzun dikkatini doğaya çektikten sonra resim kâğıdını verin. Resim kâğıdına öncelikle okulunu çizmesini isteyin. Daha sonra okulun çevresinde ve okul yolunda gördüklerini çizerek basit bir harita yapmasını isteyin. Haritasında etkinlik öncesinde getirdikleri toprak, yaprak, dal gibi doğal malzemeleri de kullanmasını sağlayın. Resimler tamamlandıktan sonra çocuğunuzdan haritasını sunmasını isteyin.

DEĞERLENDİRME SORULARI

  • Okula gelip gittiğiniz yolu gözlemlerken en çok dikkatini çeken şey neydi?
  • Yaptığın haritada en çok sevdiğiniz yer neresi? Neden?
  • Harita yaparken daha önce fark etmediğin yerleri fark ettin mi? Harita yaparken çevrenizde daha önce fark etmediğin canlıları fark ettin mi?
  • Evimizin çevresini de inceleyip böyle bir harita yapsan neler gözlemlersin?
  • Ailemiz de harita kullanıyor mu? Ne zaman ve nerelerde kullanıyorlar?

MATERYALLER
Dökülmüş ağaç yaprakları ve dal parçaları, toprak, yapıştırıcı, resim kâğıdı, boya kalemi

SÖZCÜKLER
Harita

KAVRAMLAR
Canlı-cansız, sağ-sol

ETKİNLİĞİN UYGULANACAĞI YER
Kapalı Alan

ETKİNLİK AKIŞI
STEM ETKİNLİĞİEROZYON DENEYİ

Erozyon hakkında çocuğunuza bilgi verin.

“Erozyon, yağış suları ve rüzgârla toprağın aşınıp, taşınması ve başka yerlerde birikmesi sürecidir. Erozyon doğal süreçlerle veya insan etkinliklerine bağlı olarak oluşur. Mesela orman alanındaki ağaçların kesilmesi, tarlaların eğim yönünde sürülmesi erozyonu arttırır. Eğimin üst kısımlarından kopan toprak parçaları taşınan materyali daha aşağı kısımlarda biriktirir. 

Erozyon önlenmesi için; ağaçsız bölgeler ağaçlandırılmalıdır, bitki örtüsünün korunması önemsenmelidir. gereksiz ağaç kesimi yapılarak tarım arazisi oluşumundan uzak durulmalıdır, arazilerin eğim doğrultusunda değil, dik olarak sürülmesi sağlanmalıdır,  su toplama bölgesi olan baraj yakınlarında ağaçlandırma yapılmalıdır, rüzgâra açık alanlarda, rüzgârı kesecek önlemler alınmalıdır.”

Toprak ve çimen parçasını iki ayrı şeffaf kutu kapağına koyun. Kapak altına bir nesne koyarak eğim oluşturun. Sürahi ile su dökülerek oluşan değişimi gözlemleyin. Sadece topraklı olan bölümde toprak eğimden aşağı doğru ilerlemişken; çimenlerin ağaç olduğu düşünülerek oluşturulan sahada ise toprak kaymasının olmadığı gözlemlenir. Ağaç köklerinin toprağı tuttuğu vurgulanır ve bu yüzden ağaçların önemi vurgulanır.

DEĞERLENDİRME SORULARI

  • Bugün hangi etkinliği yaptık?
  • Deneyimizde neler öğrendik, hangi malzemeleri kullandık?
  • Erozyon ne demektir?
  • Erozyonu önlemek için neler yapabiliriz?
  • Deneyimizde ağaçlı bölge ile ağaçsız bölge arasında ne gibi farklar var?

MATERYALLER
Toprak, Çimenli toprak, sürahi, su,  şeffaf kapak, eğim sağlayıcı nesne

SÖZCÜKLER
Erozyon, eğim, aşınma, baraj, arazi

KAVRAMLAR