Ekoloji

Şubat ayı ekosistemin hareketlenmeye başladığı zamandır.

ETKİNLİĞİN UYGULANACAĞI YER
Açık Alan (Orman, park, bahçe vb.)

ETKİNLİK AKIŞI
EKOLOJİ ETKİNLİĞİORMANDAKİ YAŞAM

Aşağıdaki soruları sorarak etkinliğe başlayın.

  • Daha önce ormana gittiniz mi?
  • Hangi bitki ve hayvanların gördün? Boyları, renkleri, kokuları nasıl?
  • Ağaçlar kış geldiğinde nasıl değişir? 
  • Ağaçlar kışın geldiğini nasıl anlıyor olabilir?
  • Ağaçların ve insanların benzer yanları var mı?
  • Mevsimler değiştiğinde ormanın görüntüsü değişir mi? Ağaçlar mevsimlerin değiştiğini nasıl anlıyor olabilir?

Şimdi bu soruların cevaplarını öğrenmek için bir film izleyeceğinizi söyleyin ve “Ormandaki Yaşam” Filmi’ni birlikte izleyin. “Ormanda hangi canlı ve cansız varlıklar vardı?”, “Ağaçlar nasıl konuşuyordu? Birbirlerine nasıl haber yolluyorlardı?” sorularını sorarak filmde gördüğü varlıkları ve ormandaki ilişkiyi hatırlamasını isteyin, soruları tekrar sorun.

DEĞERLENDİRME SORULARI

Çocuğunuzun hazırladığı büyük orman resmi hakkında konuşmasını ve bilgi paylaşmasını isteyin. Bu süreçte anlatımını dinleyin. Çocuğunuzun anlatımında gördüğünüz eksiklikleri tamamlama amaçlı sorular sorabilirsiniz.

MATERYALLER
“Ormandaki Yaşam” Filmi

SÖZCÜKLER
Ekosistem, mantar, kök

KAVRAMLAR

ETKİNLİĞİN UYGULANACAĞI YER
Açık Alan (Orman, park, bahçe vb.)

ETKİNLİK AKIŞI
EKOLOJİ ETKİNLİĞİ“AĞAÇLARIN DESENLERİ

Etkinliğe başlamadan önce ağaçları yakından tanımak için bir geziye gideceğinizi söyleyerek çocuğunuza aşağıdaki soruları sorun.

  • Bir ağacı diğer ağaçlardan nasıl ayırt edebiliriz?
  • Daha önce bir ağacı yakından inceledik.
  • Ağaçları birbirinden ayırırken nelere dikkat ederiz?
  • Neler hatırlıyorsunuz? (“Ağacınla Tanış” etkinliğini hatırlatabilirsiniz.)

Etkinliği uygulayacağınız alana gittiğinizde çevrede hangi türlerde ağaçlar olduğunu çocuğunuza gösterin. Farklı bir ağacın gövdesinin etrafına resim kâğıtlarını (ya da kraft kâğıtlarını) bant yardımıyla yapıştırın. Çocuğunuzdan pastel boyaları yatay tutarak kâğıtları yukarıdan aşağıya boyamalarını ve böylece ağacın gövdesinin desenini kâğıda çıkarmasını isteyin. Bu uygulamayı önce siz deneyerek çocuğunuza gösterebilirsiniz.  Daha sonra kâğıtları ağaçlardan çıkararak tüm çocuğunuzun görebileceği bir yere asın ya da yere serin. Çocuğunuzun kâğıtlar üzerindeki farklı ağaç desenlerini incelemesine ve karşılaştırma yapmasına fırsat verin. Resimlerde gördüğü farkları anlatmasını isteyin. Ağaçların gövdelerinin desenlerini çıkardığınız resim kâğıtlarından ağaç gövdeleri şeklinde şeritler kesin. Ağaç gövdesine benzeyen bu kâğıtları çocuğunuza verin. Başka bir kâğıt üzerine yapıştırarak ağacın geri kalan bölümlerini tamamladığı bir resim çalışması yaptırın.

DEĞERLENDİRME SORULARI

  • Bugün kaç değişik ağaç gözlemledik?
  • Gözlemlediğin ağaçların kendilerine özgü özellikleri var mıydı? Ağaçların hepsinin birbirinden farklı olduğunu fark ettin mi?
  • Ağacın desenini çıkarmak hoşuna gitti mi?
  • Ağaçların gövdeleri nasıldı? Sence bir ağacı tanımamızı sağlayan özellikleri nelerdir?

MATERYALLER
Büyük resim kâğıdı ya da kraft kâğıt, bant, pastel boya, makas, resim kâğıdı, boya kalemi

SÖZCÜKLER

KAVRAMLAR
Duyu (kaygan-pütürlü, kokulu-kokusuz), boyut (kalın-ince, uzun-kısa)


ETKİNLİĞİN UYGULANACAĞI YER
Açık Alan (Orman, park, bahçe vb.)

ETKİNLİK AKIŞI
EKOLOJİ ETKİNLİĞİ“BURADA KİMLER YAŞIYOR?

Gözlem yapacağınız alana ulaştığınızda çocuğunuzla uygun gördüğünüz bir alanı ip ve 4 tane ağaç dalıyla çevreleyerek kendi araştırma alanınızı belirlemesini isteyin. Vakit kazanmak için bu alanları etkinlik öncesinde siz de işaretleyebilirsiniz. Yeterli sayıda tür gözlemleyebilmek için yaklaşık

1 metrekarelik alanları tercih edebilirsiniz. Çocuğunuza, bir bilim insanı gibi çalışarak seçtiği bu alanı gözlemleyeceğinizi (böcek, bitkiler, taş, yosun, ağaç parçaları, su, toprak canlıları) söyleyin. Gözlemlediği canlı ve cansız varlıkları gözlem defterine çizmesini isteyin. Gözlem kutusunu vererek araştırma alanını yakından incelemesini isteyin. Bu sırada canlılara zarar vermemesine dikkat edin. Gözlem sırasında çocuğunuz toprağı eşeleyebilir, seçtiği alanda taşlar ve kuru ağaç kabukları varsa altına bakabilir, bitki köklerini inceleyebilir. Bitkileri koparmadan gözlem kutusunun kapağındaki büyüteçle incelemesine dikkat edin. Fotoğraf makineniz varsa fotoğraf çekmesini sağlayabilirsiniz.  Gözlem sırasında karşılaştığı farklı türleri sayması konusunda destekleyin. Eğer çok fazla sayıda tür varsa, bitkiler ve hayvanları ayrı ayrı saymasını isteyebilirsiniz. Gözlem sonunda diğer araştırma alanlarını gezerek neler gözlemlediğini anlatmasını sağlayın. Çocuğunuza aşağıdaki şekilde bilgi vererek kullandığınız malzemeleri toplamasını isteyin.

“Doğada çalışmalar yapan bilim insanları da tıpkı bizim gibi böyle alan araştırmaları yaparlar. Böylece bir bölgede hangi hayvanların ve bitkilerin yaşadığını ve bu canlıların sayılarını öğrenebilirler. Biz de bugün bir bilim insanı gibi çalıştık ve çevremizde hangi canlıların yaşadığını gözlemledik ve kaydettik. Bundan sonra bizler doğa kâşifleriyiz ve canlıların yaşadıkları yerleri keşfederek korumaya özen göstereceğiz. Doğa bu canlıların evi. Bu nedenle yanımızda getirdiğimiz her şeyi geri götürelim ve burada atık bırakmayalım.”

DEĞERLENDİRME SORULARI

Değerlendirme için araştırma yaptığımız alanda oturun. Alanda bulduğumuz bir yaprak ya da kozalağı konuşma nesnesi olarak seçerek söz almasını sağlayın. Konuşma nesnesini eline alan çocuğa etkinlik sırasında öğrendiklerini sorun. Yandaki soruları sorarak da etkinliği devam ettirebilirsiniz.

  • Daha önce hiç büyüteç kullanmış mıydın?
  • Kullandıysanız neler incelemiştin?
  • Bugünkü alan araştırmanızda toprağın içinde ve üstünde hangi canlıları gördün? İlk defa karşılaştığınız canlılar oldu mu?
  • Sizi şaşırtan bir şey oldu mu? Toprağın içinde bir canlı bulmak seni heyecanlandırdı mı?
  • Bilim insanları doğada hangi canlıların yaşadığını neden merak ediyor olabilirler?

MATERYALLER
Ağaç dalları, ip, fotoğraf makinesi, gözlem kutusu ya da büyüteç, gözlem defteri, kalem

SÖZCÜKLER
Doğa, kâşif, bilim insanı, büyüteç

KAVRAMLAR
Canlı- cansız

ETKİNLİĞİN UYGULANACAĞI YER
Açık Alan (Orman, park, bahçe vb.)

ETKİNLİK AKIŞI
EKOLOJİ ETKİNLİĞİDOĞADAKİ DESENLER

Çocuğunuza birlikte doğal malzemeler toplayacağınız bir yürüyüşe gideceğinizi söyleyin. Bunun için farklı dokulara sahip çeşitli doğal materyaller toplayabileceğiniz bir alana, yakınlardaki bir park ya da bahçeye, ormanlık bir alana gezi düzenleyin. Çocuğunuza 

“Şimdi birlikte etrafta farklı dokuda nesneler arayacağız. Farklı şekillerde kozalaklar, tohumlar, tohum kabukları, taşlar. Dolaşırken ilginizi çeken tüm nesneleri toplayın.” yönergesini verin. 

Bu sırada ağaç dalında bulunan tohum ve kozalakları, yerden böcek, solucan gibi canlıları toplamamalarını, yalnızca yere düşmüş, kozalak, tohum, tohum kabuğu, ağaç kabuğu gibi parçaları alması konusunda uyarın. Yetecek sayıda malzeme topladıktan sonra etkinliği uygulamak üzere açık alanda uygun bir yere gidin. Çalışmaya başlamadan önce çocuğunuzla sohbet edin. Toplanılan malzemelerin hepsinin dokusunun birbirinden farklı olduğuna dikkat çekin ve çocuklardan dokunmalarını isteyin.

  • Kabuğa bakın. Yapısı nasıl? Düz mü, pürüzlü mü?
  • Çatlaklar var mı? Rengi nasıl? Sert mi, ne kadar kalın?

Çocuğunuza kil hamurunu ve farklı doğal malzemeleri dağıtın. Kil hamuruna dilediği şekli vererek obje yapması için çocuğunuza rehberlik edin. Topladığınız bu malzemeleri kil hamuruna bastırarak dokusunun izini (desenini) çıkarmasını isteyin. Bu uygulamayı önce siz deneyerek çocuğunuza gösterebilirsiniz. Her malzemenin çıkardığı izin farklı olup olmadığını sorun. Malzemelerin dokularını keşfettikten sonra bu malzemeleri ileri-geri yuvarlayarak, bas- çek yaparak çeşitli desenler oluşturmasını isteyebilirsiniz. Etkinlik sonunda kendi çalışmasını göstermesini ve açıklamasını isteyebilirsiniz.

DEĞERLENDİRME SORULARI

  • Bugün doğada ne tür nesneler aradık? 
  • Kaç farklı malzeme topladık?
  • Bu malzemeler birbirlerinden farklı mıydı? 
  • Dokuları, büyüklükleri, ağırlıkları farklı mıydı?
  • Farklı desenler oluşturmak ne hissettirdi?
  • Keyifli miydi?

MATERYALLER
Çam kozalağı, tohum, tohum kabuğu, ağaç kabuğu, taş gibi farklı dokulara sahip damga Çalışmasına uygun olan doğal kendi kendine kuruyan kil hamuru

SÖZCÜKLER
Damga, mühür, tohum, kabuk, doku

KAVRAMLAR